پویش «برکت آفتاب» بهعنوان یکی از طرحهای نوین کمیته امداد در مسیر توانمندسازی مددجویان، واجد نکات مثبت و قابل دفاعی است. با این حال، شیوه بازتاب رسانهای این طرح، ضرورت بازاندیشی در نحوه معرفی اقدامات امدادی با هدف حفظ کرامت انسانی خانوادههای تحت پوشش را یادآور میشود.
کمیته امداد امام خمینی (ره) از جمله نخستین نهادهایی است که در روزهای آغازین پس از پیروزی انقلاب اسلامی و به فرمان بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران تأسیس شد. هدف از شکلگیری این نهاد، پشتیبانی از محرومان و مستضعفان و تلاش برای توانمندسازی آنان عنوان شده است؛ ماهیتی که بر پایه حفظ کرامت انسانی و عزت نفس افراد و خانوادههای تحت پوشش بنا شده است.
در واقع، انجام هرگونه اقدام امدادی در این نهاد ـ آنگونه که در اساسنامه آن نیز تصریح شده ـ منوط به رعایت کرامت انسانی مددجویان است. اهمیتی که این اصل دارد تا آنجاست که افکار عمومی، گاه حساسیت خود نسبت به تصمیمات و رویکردهای رسانهای کمیته امداد را بیش از خودِ اقدامات حمایتی نشان میدهد.
کمیته امداد در قریب به نیم قرن فعالیت خود، فراز و فرودهای بسیاری را تجربه کرده و در کنار اقدامات مثبت و اثربخش، از کاستیها و ضعفهایی نیز بینصیب نبوده است. با این حال، آنچه بیش از هر عامل دیگری نقدها را متوجه این نهاد ساخته، شیوه انعکاس و رسانهایکردن خدمات حمایتی است؛ بازتابی که در مواردی، به برهم خوردن مرزهای حریم خصوصی و خدشهدار شدن کرامت انسانی افراد تحت پوشش انجامیده است.
انعکاس بیپرده رویدادها و اقدامات امدادی، بیش از آنکه گویای کارنامه عملکردی یک نهاد حمایتی یا نیت خیرخواهانه آن باشد، میتواند پیامدهای اجتماعی ناخواستهای در پی داشته باشد؛ تا آنجا که نیت خیر، ناخواسته به ضد خود بدل شود.
اخیراً شاهد تبلیغات گسترده پویشی با عنوان «برکت آفتاب» هستیم؛ پویشی که با دعوت از خیرین، به دنبال تأمین و نصب نیروگاههای خانگی خورشیدی برای خانوادههای تحت پوشش کمیته امداد است.
بیتردید اصل این ایده ـ یعنی بهرهمندی خانوادههای نیازمند از پنلهای خورشیدی و ایجاد منبعی برای درآمد پایدار و بلندمدت ـ را میتوان اقدامی مثبت و مؤثر در مسیر توانمندسازی مددجویان دانست. با این حال، آنچه محل تأمل و نقد است، اعلان عمومی و رسانهایکردن چنین حمایتی است؛ امری که در عمل میتواند به معنای برچسبزدن به خانوادهها تلقی شود.
این نوع برچسبگذاری، یک اقدام خیرخواهانه را ناخواسته به رفتاری ضدّ خیر بدل میکند؛ جایی که مددجو از یک «انسان با حق زیست آبرومندانه» به «نماد عیان فقر» تقلیل مییابد. در چنین شرایطی، پیش از آنکه برکتِ آفتاب به بام خانهها برسد، برچسب امدادی است که عزت و کرامت ساکنان آن خانهها را نشانه میگیرد.
چه نیکوست که چنین طرحهایی در خفا و به دور از بازتابهای رسانهای به انجام برسد؛ تا نهتنها گامی مؤثر در مسیر توانمندسازی مددجویان برداشته شود، بلکه کرامت انسانی آنان نیز محفوظ بماند. در چنین صورتی، آنچه برجای میماند نه یک شوی تبلیغاتی، بلکه حرکت در مسیر ماهیت بنیادین و فلسفه وجودی کمیته امداد خواهد بود.
- منبع خبر : چویر نیوز
