مهمترین گام در آسیبشناسی معضلات شهری، تشخیص درست مسئله است. تا زمانی که علتها و معلولها بهدرستی تفکیک نشوند، هر نسخهای که پیچیده شود، نه تنها درمانبخش نیست، بلکه بر عمق بحران خواهد افزود. این خلط مبحث، سرانجامی جز بیراهه ندارد و شکاف میان مردم و نظام حکمرانی را عمیقتر میکند.
پس از انتشار گستردهی کلیپ بازدید محمد رشیدی، نمایندهی مردم کرمانشاه در مجلس، از محلهی کمبرخوردار جعفرآباد، و درخواست انتقال ضایعاتی ها به عنوان راه نجات، این پرسش مطرح می شود که:
-آیا ضایعاتی ها عامل به وجود آمدن معضلات و مشکلات فرهنگی، اجتماعی در جعفر آباد هستند؟
-آیا با انتقال ضایعاتی ها به مکانی دیگر مشکلات عدیده این محله حل می شود؟
یا ضایعاتی ها خود معلول شرایط حاکم بر این محله ی کم برخوردار هستند؟
نگاهی به معضلات پیچیده ی جعفر آباد نشان می دهد که بیکاری، اعتیاد، کارتن خوابی، زباله گردی و سایر معضلات اجتماعی حاکی از فراموشی عمدی این محله در طرح های توسعه ی شهری است. تا در خلاء ناشی از فقدان خدمات عمومی همچون روشنایی و آسفالت معابر، پارک و مراکز تفریحی و فرهنگی، حمل و نقل عمومی، انباشت زباله ها، بهداشت عمومی و…بر پیچیدگی معضلات این محله افزوده شود. درواقع از دل این اتفاقات است که سایر مشکلات همچون شغل های مزاحم و کاذب به وجود آمده و گسترش می یابد.
نسخهی جمعآوری ضایعاتیها، حتی اگر در کوتاهمدت ممکن باشد، تنها صورتِ مسئله را پاک میکند و ریشههای اقتصادی-اجتماعیِ آن را دستنخورده باقی میگذارد. چنین راهکاری، بیماری را از جعفرآباد به نقطهای دیگر از شهر منتقل خواهد کرد، بدون آنکه گرهای از مشکلات ساکنان اصلی گشوده شود.
مسئولانی که هرچندگاه یکبار به یاد محلاتی چون جعفرآباد میافتند، باید بدانند که تکرار بازدیدهای دوربیندار و شعارهای «نجات»، بدون نقشهی عملیاتی، خود بخشی از مسئله است. این بازدیدها نه تنها گرهی نمیگشایند، بلکه به مشروعیت بخشی به بیتوجهیِ بلندمدت دامن میزنند.
نجات جعفر آباد نیازمند عزم جدی و برنامه ای جامع است، نه یک اقدام مقطعی. راهکار واقعی در تشکیل کارگروه ای ویژه با حضور خود اهالی و تدوین یک برنامه ی ۵ ساله با اهداف کمی و قابل پایش نهفته است.
همزمان با ارتقاء خدمات عمومی، وقتی کیفیت زندگی بالا رفت، خود مردم از استقرار ضایعاتی ها در کنار خانه شان جلوگیری می کنند.
در پایان، جای این پرسش از محمد رشیدی باقی است که:
به جز انتقال ضایعاتیها، برای توانمند سازی اقتصادی خانوارهایی که از این راه نان می خورند، چه برنامه مشخصی دارید؟
برای مکلف کردن مسئولان به ارائه خدمات عمومی مطلوب و درخور شان اهالی جعفر آباد چه راهکاری دارید؟
تا پاسخی قانعکننده برای این سؤالات وجود نداشته باشد، هر گونه بازدیدی صرفاً تبلیغاتی و هر نسخهای ناکارآمد خواهد بود.
نجات جعفرآباد، نه با جابجاییِ معلولها، که با درمانِ ریشههای بیماری ممکن میشود.
نویسنده: مهدی بستار-استراتژیست رسانه ای و تحلیل گر توسعه اجتماعی
- منبع خبر : چویر نیوز
