بلوار طاق‌بستان، به دلیل درختکاری گسترده و امتداد فضای سبز در طول مسیر، به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین بلوارهای جنگلی ایران شناخته می‌شود.
این منظر شهری که در ابتدا با هدف فراهم کردن دسترسی مناسب‌تر مردم به مجموعه تاریخی طاق‌بستان شکل گرفت، در سال ۱۳۴۱ با انجام مطالعات و اقدامات اولیه عمرانی در دوره مدیریت مهدی رئوفی، شهردار وقت کرمانشاه، وارد مرحله اجرایی شد. سپس در سال ۱۳۴۸، در دوره استانداری جواد شهرستانی، روند توسعه آن شتاب گرفت و به‌تدریج به یک بلوار شهری تبدیل شد.
بلوار طاق‌بستان در گذر زمان، فراتر از یک مسیر ارتباطی، به یکی از نمادهای هویتی کرمانشاه تبدیل شد؛ فضایی شهری که با درختان سرسبز و خاطرات مشترک چند نسل از شهروندان، جایگاه ویژه‌ای در حافظه جمعی مردم این شهر پیدا کرده است.
این بلوار، سرمایه‌ای طبیعی و بخشی از میراث زنده شهر کرمانشاه محسوب می‌شود؛ سرمایه‌ای که متأسفانه طی دهه‌های اخیر، با بی‌توجهی و ضعف مستمر در نگهداری و مراقبت از سوی متولیان امر مواجه بوده است. پیامد این وضعیت، تضعیف تدریجی پوشش گیاهی، خشک شدن برخی درختان و آسیب دیدن سیمای طبیعی این محور ارزشمند شهری بوده است.
اکنون همین وضعیت به دستاویزی برای مدیریت شهری تبدیل شده تا با استناد به خشکیدگی، بیماری یا کهنسالی درختان، اقدام به قطع و قلع آنها کند. استدلالی که اگرچه ممکن است درباره برخی درختان از نظر فنی قابل بررسی باشد، اما به‌هیچ‌وجه نمی‌تواند جایگزین پاسخگویی درباره علل شکل‌گیری این وضعیت و مسئولیت متولیان در قبال آن شود.
از سوی دیگر، اگر درختانی در سال ۱۳۴۸ کاشته شده باشند، اکنون حدود ۵۷ سال عمر دارند. چنین سنی را نمی‌توان بدون در نظر گرفتن گونه درخت، شرایط زیستی و نظر کارشناسان، به‌عنوان دلیل کافی برای کهنسالی و ضرورت قطع آنها مطرح کرد. درختان ۵۷ ساله در بسیاری از گونه‌ها همچنان در مرحله بلوغ و برخوردار از ظرفیت ادامه حیات هستند.
حتی اگر بیماری یا ضعف برخی درختان تأیید شود، پرسش اساسی همچنان پابرجاست: سهم کم‌آبی، شرایط نامناسب محیطی، ضعف مراقبت، هرس غیراصولی و سایر عوامل مدیریتی در بروز این وضعیت چقدر بوده است؟ آیا پیش از تصمیم به قطع، راهکارهای درمانی و احیای درختان به‌طور جدی بررسی و اجرا شده است؟ آیا برای هر درخت، ارزیابی کارشناسی مستقل و مستند وجود دارد؟
در مجموع، باید افسوس خورد که یکی از ارزشمندترین منظرهای طبیعی و نمادهای هویتی شهر کرمانشاه، در سایه بی‌مبالاتی، سهل‌انگاری و ضعف مدیریت شهری در ادوار مختلف، چنین در معرض زوال قرار گرفته است.
درختان بلوار طاق‌بستان صرفاً چند اصله درخت نیستند که بتوان آنها را کاشت، قطع کرد و جایگزین نمود؛ آنها بخشی از تاریخ، هویت و خاطره جمعی یک شهرند. حفظ این میراث، وظیفه مدیریت شهری است، نه یک اقدام سلیقه‌ای یا مقطعی.
در پایان، انتظار می‌رود شهرداری کرمانشاه در راستای شفاف‌سازی اقدامات انجام‌شده و صیانت از این میراث طبیعی و هویتی شهر، پاسخگوی سه مطالبه مشخص باشد:
۱٫ شفاف‌سازی درباره درختان قطع‌شده: انتشار فهرست درختان قطع‌شده به همراه مستندات و دلایل کارشناسی قطع هر یک از آنها.
۲٫ ارزیابی وضعیت موجود: ارائه گزارش جامع از وضعیت سلامت درختان باقی‌مانده، با بهره‌گیری از ارزیابی مستقل متخصصان فضای سبز و درخت‌پزشکی.
۳٫ برنامه‌ریزی برای احیا و حفاظت: تدوین و اجرای برنامه‌ای بلندمدت برای احیای بلوار طاق‌بستان، با اولویت درمان، مراقبت و حفظ درختان موجود به‌جای قطع آنها.
عکس از: محمد رسول دولتیاری
- منبع خبر : چویر نیوز
