کودکان از آسیب پذیرترین افراد در برابر حوادث هستند و قادر به درک خطر پیرامون خود نیستند. مناسبت هفته ملی کودک از ۱۵ تا ۲۱ مهر ماه ، زمان خوبی برای بیشتر فکر کردن به سلامت کودکان سرزمینمان است.
حوادث دوران کودکی علاوه بر مرگ و میر با میزان بالای ناتوانی نیز همراه می باشد و هزاران کودک ناچارند به دلیل آسیب های ناشی از سوانح مابقی عمر خود را با معلولیت و ناتوانی سپری کنند.
پیشگیری از حوادث از بخشهای ضروری برنامه های مراقبتی کودکان و یکی از مسئولیتهای اصلی والدین و سایر مراقبین کودک است.
سوانح و حوادث از علل عمده مرگ و میر کودکان زیر ۵ سال در کشور و اکثر شهرستان ها می باشد.
حوادث و سوانح ترافیکی یکی از مشکلات عمده جامعه بوده و بخش بزرگی از راهکارهای آن باید در سطح ملی و استانی برنامه ریزی گردد.
کودکان عابر در حوادث رانندگی آسیب پذیرترند چون جثه و قد کوتاهی دارند. بارها اتفاق افتاده است که هنگام دنده عقب گرفتن دیده نشده اند و جان کودک از دست رفته است. کودکان زیر ۱۰ سال هنگام عبور از خیابان نیاز دارند که همراه بزرگسالی باشند چون به تنهایی درک فاصله مناسب با خودرو های در حال حرکت را ندارند.
کودکان سرنشین خودرو حتی ممکن است با ترمز گرفتن پرتاب شوند بهترین کار نصب صندلی کودک در خودرو است. صندلی کودک کمربند ویژه کودک دارد. کمربند از وسط پاهای کودک رد شده و ایمنی بسیار بالایی دارد بخصوص در جاده ها که سرعت خودرو باید بالا باشد از پرتاپ شدن کودک جلوگیری میکند.
کودکان زیر ۱۳ سال حتما باید در صندلی عقب خودرو بنشینند.
حوادث غیر ترافیکی مهم شامل سوختگی، مسمومیت های اتفاقی با مواد مخدر و داروهای ترک اعتیاد مانند متادون و سایر داروها ، غرق شدگی ، بسته شدن راههای تنفسی، سقوط از ارتفاع ، خفگی در نتیجه گاز و دود و برق گرفتگی می باشد.
سوختگی در کودکان خطرناک تر است چون سطح بدن کودک کم است و درجه سوختگی بالا میرود به همین دلیل خیلی از کودکان حتی به علت سوختگی با آبجوش فوت کرده اند.
مسمومیت در کودکان با دز و مقدار کمتری نسبت به بزرگسالان اتفاق می افتد. حتی با دارو مثل شربت سینه او یا شربت آهن اگر بیشتر از حد مجاز داده شوند ممکن است بمیرند. برخی گیاهان مثل دیفن باخیا در کودکان مسمومیت ایجاد میکند. از انجایی که کودکان دوست دارند هر چیزی را بخورند و به دهان بگذارند باید والدین و مراقبین کودک مواد مسمومیت زا را دور از دسترس کودک قرار دهند و از قفل های ویژه کودک استفاده کنند.

از ریختن مواد نفتی و غیر خوراکی مثل متادون رقیق شده در ظرف خوراکی مثل ظرف خالی آب معدنی باید پرهیز کرد چون در مواردی به اشتباه خورده شده و حتی منجر به مرگ کودک شده است.
خفگی در کودکان به علت گیر کردن جسم خارجی و غذا را باید با مانور دمر کردن و به پشت کودک زدن و در سن بالاتر با مانور هایملیخ و فشار شکمی برطرف کرد.
یک استراتژی مهم جهت کاهش بروز این دسته از حوادث و مرگ های احتمالی در کودکان ،آموزش به خانواده ها در خصوص پیشگیری از سوانح و حوادث است که در سطح مراکز بهداشتی و خانه های بهداشت در حال انجام می باشد.

لیلا مسگریان کارشناس برنامه سلامت کودکان مرکز بهداشت شهرستان کرمانشاه