در مسابقات جهانی کشتی فرنگی، پس از شکست محمدهادی ساروی در نیمه‌نهایی، شاهد اعتراض شدید علیرضا دبیر به داور و مسئولان فدراسیون جهانی کشتی بودیم. رئیس فدراسیون کشتی در توضیح رفتار خود گفت: «لات‌ها و سیاسی‌ها می‌دانند که چه کار کردم.» جمله‌ای که بار دیگر نگاه‌ها را متوجه این مقام ارشد کشتی ایران و قهرمان اسبق جهان کرد.
نکتهٔ تأمل‌برانگیز این است که دبیر در توضیح ماجرا، رفتار خود را صرفاً به عصبانیت یا از دست دادن کنترل نسبت نمی‌دهد، بلکه از آن به‌عنوان اقدامی معنادار و مؤثر یاد می‌کند. گویی می‌خواهد پیامی به مخاطب منتقل کند؛ پیامی دربارهٔ چگونگی استفاده از قدرت و شاید تصویری که مایل است از خود به نمایش بگذارد. از این منظر، اشارهٔ او به دو گروه اجتماعی متفاوت، سرنخی برای واکاوی نوع نگاه او به مناسبات قدرت است.
در ادبیات عامه، از لات‌ها معمولاً به‌عنوان افرادی یاد می‌شود که با نمایش قدرت می‌کوشند دیگران را تحت تأثیر قرار دهند و چندان خود را پایبند قواعد و آداب متعارف نمی‌دانند. در این تصویر، قدرت غیررسمی، تهدید و گاه خشونت، ابزارهایی برای پیشبرد اهداف و تغییر رفتار دیگران‌اند.
در مقابل، سیاستمدار در ساختار رسمی قدرت فعالیت می‌کند و برای پیشبرد اهداف خود از ابزارهای سیاسی، موقعیت سازمانی و مناسبات نهادی بهره می‌گیرد.
وجه اشتراک این دو تیپ، با وجود تفاوت‌هایشان، می‌تواند در شناخت مناسبات قدرت و توانایی تأثیرگذاری بر رفتار دیگران باشد. تفاوت در اینجاست که یکی ممکن است به قدرت غیررسمی و نمایش اقتدار تکیه کند و دیگری از جایگاه و ابزارهای رسمی قدرت بهره ببرد. در هر دو حالت، قدرت زمانی کارآمد تلقی می‌شود که بتواند محاسبات طرف مقابل را تغییر دهد.
علیرضا دبیر که سابقهٔ فعالیت سیاسی و حضور در شورای شهر تهران را نیز دارد، با مناسبات رسمی قدرت بیگانه نیست. از این رو، می‌توان این احتمال را مطرح کرد که او با آگاهی از تأثیر نمایش قدرت بر رفتار دیگران، می‌خواهد این پیام را منتقل کند که برای پیشبرد اهدافش، از رویارویی مستقیم و عبور از برخی مرزهای متعارف ابایی ندارد.
دبیر در سال‌های اخیر، با برخی اظهارات و رفتارهای خود، بارها در کانون توجه رسانه‌ها قرار گرفته است. در این میان، آنچه در این یادداشت اهمیت دارد، نه صرفاً تندی رفتار او در یک موقعیت خاص، بلکه تصویری است که از طریق این رفتارها در معرض دید مخاطب قرار می‌دهد: مدیری که می‌خواهد نشان دهد در حوزهٔ تحت مدیریتش، اراده و تصمیم او نقشی تعیین‌کننده دارد و در صورت لزوم، برای تغییر معادلات به نفع خود وارد رویارویی می‌شود.
بازیگر نقش مردِ مقتدر در چنین تصویری، کسی است که می‌کوشد توانایی خود را در عبور از مرزهای متعارف به نمایش بگذارد؛ کسی که اقتدارش را نه فقط از جایگاه رسمی، بلکه از نمایش آمادگی برای تقابل نیز می‌گیرد. از این منظر، اهمیت جملهٔ «لات‌ها و سیاسی‌ها می‌دانند که چه کار کردم» در این است که دبیر رفتار خود را صرفاً یک واکنش لحظه‌ای معرفی نمی‌کند، بلکه آن را در قالب کنشی معنادار و قابل‌فهم برای آشنایان با مناسبات قدرت عرضه می‌کند.
او با این شیوهٔ بیان، تصویری از خود ارائه می‌دهد که در آن، اراده‌اش باید جدی گرفته شود و اگر امور مطابق خواستش پیش نروند، آماده است با روش‌هایی خارج از روال معمول وارد میدان شود. البته از یک اظهار نظر به‌تنهایی نمی‌توان دربارهٔ انگیزه‌های درونی یا شخصیت او به نتیجه‌ای قطعی رسید؛ آنچه می‌توان بررسی کرد، تصویری است که از طریق سخنان و رفتارهای علنی‌اش می‌سازد و به مخاطب عرضه می‌کند.
اینکه چنین تصویری تا چه اندازه می‌تواند اقتدار او را در نگاه دیگران تثبیت کند، به اهداف مدیریتی‌اش یاری برساند یا برعکس، به اعتبار عمومی او آسیب بزند، پرسشی است که پاسخ آن را باید در تداوم رفتارها و واکنش جامعه به آن‌ها جست‌وجو کرد.
- منبع خبر : چویر نیوز
